Szopki Bożonarodzeniowe

Tradycja wykonywania szopek bożonarodzeniowych została zapoczątkowana przez św. Franciszka. To właśnie on, w małej miejscowości w Umbrii, razem z innymi franciszkanami urządził stajenkę betlejemską z biblijnymi postaciami. Ten prosty sposób wyjątkowo mocno trafił do wiernych, więc w kolejnych latach stawały się one coraz bardziej rozbudowane. Historyczne przekazy podają, że pierwsza szopka pojawiła się w Neapolu, w 1025 roku. Została skonstruowana w kościele Santa Maria del Presepe.

Do Polski tradycja konstruowania szopek bożonarodzeniowych dotarła wraz z zakonami franciszkańskimi. Jednak zachowane dokumenty historyczne prezentują wygląd polskich szopek pochodzących dopiero z początków XIX wieku. Wiadomo jednak, że już w XVI-XVII wieku istniała tradycja przedstawiania jasełek. 

Szopki początkowo ustawiane były w nawach bocznych ołtarzy kościelnych. Najczęściej przedstawiały one małego Jezusa, Maryję, Józefa, Trzech Króli, pastuszków, którzy ustawiali byli na tle scenerii pochodzących z Ziemi Świętej. Z biegiem kolejnych stuleci do szopek były dodawane również nowe scenerie oraz postaci, np. przedstawiciele różnych nacji, zawodów, stanów czy postaci w regionalnych strojach, np. krakowiacy i górale. Centralnym punktem każdej szopki jest zawsze położona na sianku figura Dzieciątka Jezus. Towarzyszy mu zawsze Maryja, Józef, Anioły. U żłóbka najczęściej stoją Mędrcy ze Wschodu, pastuszkowie czy zwierzęta. 

W Polsce do najbardziej znanych i popularnych szopek zalicza się szopki krakowskie. Co roku na Rynku Głównym w Krakowie odbywa się konkurs, w którym wybierane są najpiękniejsze egzemplarze. Pierwsze z nich powstały w połowie XIX wieku. Ich cechą charakterystyczną jest to, że przedstawiają zabytkowe budowle Krakowa.