Wigilia św. Jana
Wigilia Św. Jana, w tradycji ludowej Sobótka, to święto które łączy obrzędy pogańskie z religią katolicką. Przypada na noc przesilenia, czyli 23 – 24 czerwca. Obchodzone jest na całym świecie, choć obrzędy nieco różnią się między sobą w zależności od regionu. Noc świętojańska to przede wszystkim ludowe tradycje zabawy połączonej z przesądami.
Wigilia Św. Jana Chrzciciela - święcenie wody
Wigilia św. Jana Chrzciciela to nazwa nocy sobótkowej nadana przez chrześcijan, którzy uznali, że jej patronem zostanie właśnie ten święty, który według legendy przegonił rusałki i topielce z Jordanu, co pozwoliło na bezpieczne kąpanie się w rzece. Z legendą tą wiąże się obrzęd święcenia wody.
Noc świętojańska to czas czarów i wróżb. Panny, czekające na swojego męża, puszczały wianki na wodę - chłopiec, który wianek złapał, miał zostać mężem tej dziewczyny, która go zrobiła. W wiankach znajdowały się rośliny, które nabierały magicznej mocy w tę niezwykłą noc, np. ciemięrzyca odpędzała złe duchy, a cykoria pomagała w rzucaniu złych zaklęć, rumianek zapewniał szczęście i chronił przed złymi czarami. W wianku musiały znaleźć się zioła: bylica, piołun i dziurawiec oraz polne kwiaty.
Sobótki to wielkie ogniska wokół których odbywały się tańce. Wiele wierzeń i rytuałów wiąże się z sobótkową nocą. Skakanie przez ogień par wróżyło wspólne szczęście i długi związek. Niezwykłą moc posiadał popiół z ognisk. Posypywano nim pola, by zapewnić urodzaj, przepędzano przez wygasłe ognisko bydło, by uchronić je od chorób. Szczęście zapewniał też kwiat paproci, który rozkwitał właśnie tej nocy. Pannom wróżył zamążpójście, ale pozostałym, którzy go znaleźli, wzbogacenie się – jednak zdobytymi dobrami nie można było się z nikim podzielić.
Wigilia Św. Jana w Kościele
W religii chrześcijańskiej Noc Świętojańska jest okresem święcenia wody oraz ziół leczniczych. Spośrób roślin najpopularniejsze są dziurawiec oraz macierzanka. Najważniejszym elementem jest jednak sama postać Św. Jana Chrzciciela, któremu to poświęca się szczególną uwage w modlitwach.