Relikwie i relikwiarze – czyli o kulcie świętych

Skąd się wziął kult relikwii?

Czczenie zmarłych osób i traktowanie ich z szacunkiem było praktykowane nie tylko wśród chrześcijan, ale też o wiele wcześniej wśród Egipcjan, Rzymian oraz Żydów. I właśnie wiele elementów religijnych, dotyczących czczenia zmarłych, zostało przejętych z tamtejszych religii. Po śmierci chrześcijanina, jego ciało obmywano i namaszczano olejkami, śpiewając przy tym psalmy. Następnie w pobliżu grobu zmarłego spożywano posiłek.

Szczególną czcią darzono jednak osoby, które poniosły śmierć w obronie wiary. Ich ciała i groby otaczano wyjątkowym szacunkiem, co z czasem przyczyniło się do powstania relikwii. Nie każdy mół bowiem osobiście nawiedzić grób danego świętego, natomiast podzielenie jego ciała na fragmenty, wysłane w różne zakątki świata – dawało już taką możliwość. 

Obecnie relikwie dzieli się na 3 stopnie. Relikwie 3. stopnia to części ciała świętego  - kości, skóra, paznokcie, włosy. Relikwie 2. st. to przedmioty związane z ziemskim życiem świętego, czyli ubrania, przedmioty codziennego użytku np. modlitewnik, różaniec. Relikwie 3. stopnia to rzeczy które stały się relikwiami poprzez styczność z relikwiami wyższego poziomu. Może to być zatem ubranie potarte o ciało zmarłego.

Relikwiarze

Ze względu na rozprzestrzeniający się w średniowieczu handel relikwiami oraz sprzedawanie podróbek, Kościół w 1215 r., na soborze laterańskim ustanowił, że tylko relikwie zatwierdzone przez papieża są prawdziwe. Również wtedy zadecydowano, że relikwie mogą być czczone i pokazywane na widok publiczny, jedynie w relikwiarzach.

Zaczęto więc wytwarzać relikwiarze, które przyjmowały rozmaitą formę. Początkowo dominował kształt krzyża i monstrancji. Później powstawał także relikwiarz w kształcie puszki lub skrzynki, kapliczki a nawet części ciała – np. ręki. Wszystkie relikwiarze, bez względu na kształt wykonywane są z metali szlachetnych i bogato zdobione.

Kult relikwii współcześnie 

Współcześnie możemy mówić o odrodzeniu kultu relikwii, zwłaszcza w Polsce, co ma związek ze śmiercią Jana Pawła II. Warto jednak pamiętać, że czczenie relikwii nie należy do koniecznych warunków do osiągnięcia życia wiecznego. Święci mają służyć pogłębieniu naszej wiary  i pomóc zrozumieć jej celowość.