Szaty liturgiczne - symbolika

Szaty liturgiczne to obok naczyń liturgicznych – jeden z podstawowych elementów każdej Eucharystii. Ich stosowanie zostało uregulowane w Ogólnym wprowadzeniu do Mszału Rzymskiego, a to jakie szaty liturgiczne ma w danym momencie celebrans, kapłan czy ministrant jest uzależnione od okresów liturgicznych, pełnionych funkcji liturgicznych oraz stopnia święceń.

Rodzaje szat liturgicznych:

Ornat – wywodzi się z wierzchniej rzymskiej szaty, która była stosowana jako wierzchnie okrycie. Ornat ubierany jest na inne szaty liturgiczne i kapłańskie – sutannę, albę, dlatego symbolizuje on miłość pokrywającą grzechy. 

Alba – długa biała szata do kostek z długimi rękawami. Jej nazwa pochodzi od łac. słowa „albus” oznaczającego – biały. Alba ma symbolizować czystość duszy, która jest w stanie łaski uświęcającej. O ile ornat przeznaczony jest tylko dla kapłaństwa, albę nosza także lektorzy.

Komża – rodzaj skróconej alby z szerokimi rękawami. Początkowo używana była przez chórzystów, następnie do odmawiania liturgii godzin, później także do innych obrzędów liturgicznych. Komża, podobnie jak alba symbolizuje czystość duszy.

Cingulum – sznur z frędzlami, pasek służący do przepasania alby. Jego znaczenie to przede wszystkim wstrzemięźliwość, panowanie na pożądaniem cielesnym.

Stuła, zwana także orarium swoją formę zaczerpnęła od szarfy służącej do ocierania ust. Jest to szeroka i długa wstęga, rozszerzona na końcach. Kapłani noszą stułę zawieszoną na szyi, natomiast diakoni zakładają stułę jak szarfę – ukośnie z z lewego do prawego boku, spinając ją na dole. Stuła to symbol godności chrześcijańskiej i godności urzędu kapłana.
 
Kapa – inaczej także nieszpornik, to dawny strój królów i książąt, rodzaj peleryny sięgającej do stóp, którą zapina się pod szyją. Nie stanowi on szaty liturgicznej w tak ścisłym znaczeniu jak ornat, alba czy komża i nie ma jasno ustalonej symboliki. 

Humerał – to rodzaj chusty wykonanej z lnu lub innego szlachetnego materiału, zakładanej wokół szyi i na ramiona. Według OWMR jest to strój dowolny, który kapłan wkłada na labę, jeśli ta nie osłania dokładnie zwykłego stroju wokół szyi.

Biret – to nie szata liturgiczna ścisłym znaczeniu, chociaż podczas obłóczyn święci się go wodą święconą. To rodzaj pozaliturgicznego nakrycia głowy duchownych. Kapłani noszą czarne birety, biskupi różowe, natomiast kardynałowie czerwone.